Πέρασε ήδη ένας χρόνος από την τελευταία έκδοση της εφημερίδας η άποψη μας, μιας εφημερίδας που θα θέλαμε να εκδίδεται κάθε μήνα για να παρουσιάζουμε και να σχολιάζουμε καλύτερα την επικαιρότητα αλλά δυστυχώς οι συνθήκες κυρίως οι οικονομικές, δεν μας το επιτρέπουν. Όμως παρά τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουμε, αποφασίσαμε να συνεχίσουμε να την εκδίδουμε, όποτε είναι εφικτό, για να καταγράφουμε τις ανεξάρτητες απόψεις μας, να συζητούμε τα σημαντικότερα θέματα που απασχόλησαν την κοινωνία μας και να παρουσιάζουμε τη δράση των μη-κυβερνητικών οργανώσεων που ασχολούνται με την επίλυση των πολλαπλών προβλημάτων που απασχολούν της κοινωνία μας και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν.

Ο χρόνος που πέρασε ήταν χρόνος μεγάλων αναταράξεων. Σε παγκόσμιο επίπεδο ο συνεχιζόμενος πόλεμος στην Ουγγαρία, ο πόλεμος στη Γάζα, οι ισραηλινοί όμηροι και η τραγική κατάσταση των αμάχων στη Γάζα, η διαμάχη Ισραήλ και Ιράν με την ανάμειξη των Ηνωμένων Πολιτειών, η επανεκλογή του Τραμπ και η οικονομική ανασφάλεια που δημιούργησε με τις αποφάσεις του για τους δασμούς, και τα νέα μέτρα που προωθεί, δημιούργησαν μια παγκόσμια αναταραχή και ανασφάλεια για το μέλλον και ο απλός κόσμος, ανήμπορος να αντιδράσει, περιμένει να δει τι θα ακολουθήσει.

Μέσα σε αυτή τη γενική αναταραχή η Κύπρος προσπαθεί να λύσει τα δικά της προβλήματα που δεν έχουν τελειωμό αλλά και τα προβλήματα που προέρχονται από εξωτερικούς παράγοντες.

Τα εξωτερικά προβλήματα δεν μπορούν να λυθούν από την Κύπρο, όμως η Κύπρος μπορεί να συμβάλει σε αρκετές περιπτώσεις στην βελτίωση κάποιων καταστάσεων, ιδιαίτερα στην περιοχή μας.

Σε ότι αφορά τα εσωτερικά θέματα που απασχόλησαν την κυπριακή κοινωνία τον τελευταίο χρόνο είναι σχεδόν τα ίδια με αυτά του προηγούμενου χρόνου. Η διαφθορά, που συνεχίζεται παρά τα κάποια μέτρα που προωθούνται, το ασυμβίβαστο του Γενικού Εισαγγελέα και ο τρόπος που ο Γενικός και ο βοηθός εισαγγελέας χειρίζονται τα διάφορα θέματα με τη δικαιολογία του δημόσιου συμφέροντος, οι πολλαπλές συντάξεις και το νομοσχέδιο που πηγαινοέρχεται στη βουλή και που τελικά ψηφίσθηκε κάτω από την πίεση της GRECO, οι πυρκαγιές, η ανευθυνότητα, η έλλειψη συντονισμού στην εκτέλεση δράσεων και πολλά άλλα είναι μερικά από τα προβλήματα που αναζητούν λύση. Επειδή το κάθε θέμα έχει τη δική του σημασία θα το εξετάσουμε ξεχωριστά για να εκφράσουμε τις απόψεις μας.

Δημόσιο συμφέρον

Τα τελευταία χρόνια η φράση «δημόσιο συμφέρον» ακούγεται συχνά από την εισαγγελία. Άτομα που διαπράττουν αδικήματα δεν καταδικάζονται λόγω δημόσιου συμφέροντος, δεν αποκαλύπτουν πληροφορίες, λόγω δημόσιου συμφέροντος, δεν παραιτούνται λόγω δημόσιου συμφέροντος και πολλά άλλα. Και εμείς οι πολίτες παρακολουθούμε με απορία και διερωτόμαστε τι είναι αυτό το δημόσιο συμφέρον που παρεμποδίζει τη λήψη μέτρων. Ρωτούμε να μάθουμε αλλά δεν μας εξηγούν ποιο είναι αυτό το δημόσιο συμφέρον και πως αυτό το δημόσιο συμφέρον, που παραμένει αόριστο, υπηρετεί τις αποφάσεις τους, πως αυτό το δημόσιο συμφέρον αρκετές φορές δείχνει ότι δεν είναι για το δημόσιο συμφέρον, και αρκετές φορές πλήττει το γυναικείο πληθυσμό. Δεν μας εξηγούν πως το δημόσιο συμφέρον βοήθησε την Κύπρο, όταν σε δυο περιπτώσεις η Κύπρος καταδικάστηκε από το ΕΔΑΔ και υποχρεώθηκε να πληρώσει πρόστιμα, όπως στην τελευταία περίπτωση που θα πληρώσει 35 000 λόγω λανθασμένης απόφασης της εισαγγελίας. Είναι προς το δημόσιο συμφέρον να πληρώνονται αποζημιώσεις και πρόστιμα από τον κρατικό προϋπολογισμό για λάθος αποφάσεις! Καμία απάντηση!

Διαφθορά, κακοδιαχείριση των δημόσιων πόρων και έλλειψη συντονισμού

Το θέμα της διαφθοράς και της κακοδιαχείρισης των δημόσιων πόρων βρίσκεται στην επικαιρότητα τα τελευταία 10 χρόνια και η συζήτηση γύρω από το θέμα εντείνεται. Έχουν ψηφισθεί νόμοι, έχουν γίνει κάποιοι κώδικες συμπεριφοράς, ανανεώθηκε ο οδηγός δεοντολογίας των δημοσίων υπαλλήλων και η GRECO πιέζει τη κυβέρνηση να προωθήσει όλες τις αλλαγές για να συμμορφωθεί με τους κανονισμούς και νόμους που έχουν προωθηθεί.

Το δε θέμα της κακοδιαχείρισης των δημόσιων πόρων, που είναι ακόμα πιο σοβαρό από τη διαφθορά, παραμένει άλυτο. Αγγίζεται επιφανειακά κάθε φορά που βγαίνει στην επιφάνεια μια νέα κακοδιαχείριση, συστήνεται επιτροπή για να το εξετάσει αλλά οι αποφάσεις της παραμένουν στα ράφια των διαφόρων γραφείων.

Μέσα από την εμπειρία μας εντοπίσαμε ότι οι νόμοι δεν είναι αρκετοί για να πατάξουν τη διαφθορά και την κακοδιαχείριση των κρατικών πόρων. Διαπιστώνουμε ότι καθημερινά βγαίνουν στην επιφάνεια νέα σκάνδαλα από λανθασμένες αποφάσεις, από έλλειψη συντονισμού, και ανευθυνότητα κάποιων ατόμων . Βλέπουμε ότι οι νόμοι δεν εφαρμόζονται και δεν είναι γνωστοί στα άτομα που πρέπει να τους εφαρμόζουν. Αλλά και όταν είναι γνωστοί δε είναι κατανοητοί στους απλούς πολίτες και ακόμα και σε αυτούς που ασχολούνται με τα θέματα. Όλοι καταδικάζουν τη διαφθορά και τη κακοδιαχείριση των κρατικών πόρων, ετοιμάζουν προτάσεις και σχέδια δράσης για επίλυση των προβλημάτων, όμως οι προτάσεις παραμένουν στα ράφια των γραφείων και τα προβλήματα συνεχίζονται.

Το ίδρυμα ΦΗΜΟΝΟΗ συνέχεια ζητά πιο κατανοητούς και πιο ξεκάθαρους νόμους. Εισηγείται μέτρα που απορρέουν από τη μακροχρόνια δράση και τις εμπειρίες που αποκόμισε. Όμως τα μέτρα αυτά σπανίως εισακούονται.

Και ως αυτό να μην είναι αρκετό πριν λίγες μέρες κατά τη διάρκεια της συζήτησης του θέματος του κράτους δικαίου στη βουλή φάνηκε ότι κάποιες φορές δίδονται και λάθος στοιχεία στην ομάδα για να φανεί ότι έχει γίνει πρόοδος!

Το ίδρυμα ΦΗΜΟΝΟΗ προσπαθεί, πιέζει ελπίζοντας ότι τελικά θα γίνει η αλλαγή. Πιέζει για εφαρμογή ολοκληρωμένου σχεδίου δράσης και συντονισμό δράσεων από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς.

Οι πυρκαγιές, οι εμπειρογνώμονες από την Αμερική και η έλλειψη συνεργασίας

Τελευταία το θέμα των πυρκαγιών συζητείται ευρέως διότι πράγματι στην Κύπρο ήταν η πρώτη φορά που ξέσπασε μια τόσο μεγάλη πυρκαγιά και μάλιστα με θύματα. ¨Όλα ήταν έτοιμα να αντιμετωπίσουν μια πυρκαγιά, μας ανακοίνωσαν και ξαφνικά λίγες μέρες αργότερα, ξέσπασε η πυρκαγιά και τα αρμόδια τμήματα δεν μπόρεσαν να την αντιμετωπίσουν ικανοποιητικά.

Εμείς θέλουμε να πιστεύουμε ότι πράγματι το κάθε τμήμα ήταν προετοιμασμένο για την αντιμετώπιση πυρκαγιών. Όμως η αντιμετώπιση δεν γίνεται μόνο από μια υπηρεσία αλλά σε συνεργασία με άλλες. Και εδώ υπάρχει μεγάλο πρόβλημα. Όχι μόνο για την επίλυση πυρκαγιών αλλά σε όλους τους τομείς.

Οι λειτουργοί ακολουθούν πιστά τους όρους εντολής της εργασίας και των καθηκόντων τους και οι περισσότεροι τα κάνουν πολύ καλά. Αλλά για να λειτουργήσει καλά ένα κράτος πρέπει να υπάρχει συνεργασία με άλλα τμήματα που σχετίζονται με το θέμα. Και εδώ ξεκινά το πρόβλημα. Ένα πρόβλημα που συναντούμε συχνά σας πολίτες. Η έλλειψη συνεργασίας. Ένα τεράστιο πρόβλημα που εντοπίσθηκε εδώ και πολλή καιρό αλλά δεν λύθηκε ακόμα.

Πριν λίγες μέρες πληροφορηθήκαμε ότι η Κυβέρνηση έφερε στην Κύπρο ειδικούς για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών από τις ΗΠΑ για να μας λύσουν το πρόβλημα διότι οι δικοί μας δεν είναι ικανοί! Παρά το γεγονός ότι θα διενεργήσουν την έρευνα δωρεάν το κράτος θα καλύψει τα έξοδα διαμονής τους, που θα τα επωμισθούν οι πολίτες.

Όμως εκτός αυτού, έχουμε και μια απορία. Πως θα μας βοηθήσουν αυτοί οι εμπειρογνώμονες να λύσουμε το δικό μας πρόβλημα, όταν οι ίδιοι δεν μπορούν να επιλύσουν το πρόβλημα των πυρκαγιών που μαίνονται στη Καλιφόρνια και σε άλλες περιοχές της Αμερικής κάθε χρόνο!. Πως θα βοηθήσουν να αλλάξει η νοοτροπία «εγώ κάνω τη δουλειά μου στο γραφείο μου και δεν είναι δουλειά μου να συνεργαστώ με κάποιο άλλο τμήμα»! Αυτά είναι τα ερωτήματα που θέλουμε να μας απαντήσουν οι αρμόδιοι.

Η παραίτηση των υπεύθυνων Υπουργών

Τα τελευταία χρόνια κάθε φορά που δημιουργείται ένα πρόβλημα η αντιπολίτευση και οι πολίτες ζητούν να πάρει τις ευθύνες του και να παραιτηθεί ο αρμόδιος υπουργός. Αυτό είναι σωστό.Ο κάθε ένας να παίρνει τις ευθύνες που του αναλογούν και να πράττει αναλόγως. Ένα θέμα όμως, με προβληματίζει. Στον ιδιωτικό τομέα όταν δημιουργείται ένα πρόβλημα ο Διευθυντής μιας επιχείρησης, αφού εξετάσει την κατάσταση αποφασίζει τι θα κάνει με τους υπαλλήλους που δεν χειρίστηκαν σωστά το θέμα. Μπορεί να τους αντικαταστήσει ή ακόμα και να τους απολύσει για να παραδειγματίσει ώστε να μην συμβεί κάτι παρόμοιο στο μέλλον. Αν λάβει όλα αυτά τα μέτρα και φανεί ότι η βλάβη οφείλεται στην ανευθυνότητα του Διευθυντή τότε ναι, τίθεται θέμα και της δικής του παραίτησης διότι δεν έλαβε τα αναγκαία μέτρα για να αποφευχθεί το πρόβλημα, και οφείλει και ο ίδιος να παραιτηθεί..

Τώρα τι γίνεται στη δημόσια υπηρεσία. Οι λειτουργοί υπεύθυνοι και ανεύθυνοι είναι αμετακίνητοι. Ο κάθε υπουργός είναι υποχρεωμένος να τους δεχθεί έστω κα αν δεν κάνουν σωστά την εργασία τους. Ακόμα και όταν γνωρίζει ότι προκαλούν πρόβλημα οι νόμοι και οι κανονισμοί δεν του επιτρέπουν να επέμβει. Αν επέμβει δυναμικά θα έχει να αντιμετωπίσει τις συντεχνίες, που προστατεύουν τα μέλη τους ακόμα και όταν είναι υπεύθυνοι για καταστροφές.

Μετά από μια κακοδιαχείριση τα κόμματα και οι πολίτες ζητούν την παραίτησή του Υπουργού, που είναι υποχρεωμένος να δεχθεί ανεύθυνους υπάλληλους, που του επιβάλλουν, αλλά κανένας δεν καταδικάζει τους λειτουργούς που με την ανευθυνότητα τους προκάλεσαν το πρόβλημα. Ας θυμηθούμε ένα περιστατικό με τους κατά συρροή φόνους πριν λίγα χρόνια. Παραιτήθηκε ο Υπουργός και ο Αρχηγός της αστυνομίας αλλά τα άτομα που ήταν υπεύθυνα και δεν έκαμαν καλά τη δουλειά τους ακόμα βρίσκονται στις θέσει τους!

Πρόληψη και συντονισμός, στατιστικά στοιχεία, ανάλυση και έλεγχος

Είναι γενικά αποδεχτό ότι η πρόληψη, που περιλαμβάνει σωστό σχεδιασμό, χρησιμοποίηση σωστών στατιστικών στοιχείων, ανάλυση, έλεγχο και συνεχή συνεργασία με άλλα τμήματα, είναι ο καλύτερος τρόπος για την αντιμετώπιση καταστροφών και άλλων προβλημάτων που δημιουργούνται μέσα στην κοινωνία.

Παρά το γεγονός ότι όλοι παραδέχονται ότι η πρόληψή, ο καλός συντονισμός και η συνεργασία είναι πιο αποτελεσματικά και λιγότερο δαπανηρά, από την επίλυση προβλημάτων, ελάχιστα προληπτικά μέτρα προωθούνται. Οι εκάστοτε Υπουργοί Οικονομικών αρνούνται να διαθέσουν πόρους για πρόληψη, αλλά υποχρεώνονται να πληρώσουν υπερδιπλάσια ποσά για την επίλυση προβλημάτων, προστίμων και καταστροφών, που θα προλαμβάνονταν αν έπαιρνα τα ανάλογα προληπτικά μέτρα.

Όλα τα πιο πάνω προβλήματα τα έχει εντοπίσει το ίδρυμα ΦΗΜΟΝΟΗ και χρόνια τώρα πιέζει και προωθεί μέτρα για την επίλυση τους. Όμως τα προβλήματα αυτά δεν μπορεί να τα λύσει μόνο του ένα ίδρυμα. Χρειάζεται η απαραίτητη ευαισθητοποίηση και εκπαίδευση των πολιτών, των λειτουργών, των αξιωματούχων και των κομμάτων. Γι αυτό αν η Κυβέρνηση και τα κόμματα θέλουν να φέρουν την αλλαγή θα πρέπει να σταματήσουν να μιλούν και να αρχίσουν να εκπαιδεύουν υποχρεωτικά τους λειτουργούς, τα στελέχη τους και τους υποστηριχτές του, να συνεργαστούν με τις μη-κυβερνητικές οργανώσεις και να διαθέσουν και οικονομικούς πόρους.